Van mensen met autisme wordt verwacht dat ze zich aanpassen aan de maatschappij. Maar naast het autisme, zijn het eigenlijk gewone mensen, maar dan met een neurobiologische stoornis. Die stoornis bestaat, volgens de theorie van de asynchronische ontwikkeling van de hersenen, uit een bijzonder brein doordat de rechterhersenhelft overontwikkeld is. Ook dyslectici, ADHD’ers en anderen (zie Hoofdstuk 4 Neurobiologische ontwikkelingsstoornis) schijnen een bijzonder brein en een overontwikkelde rechterhersenhelft te hebben. Ongeveer 5% van de mensheid behoort tot deze categorie. Zij zijn dus in de minderheid. Is een bijzonder brein eigenlijk wel een stoornis of is er slechts sprake van een minderheid?
Die vraag kun je stellen, omdat homosexualiteit veertig jaar geleden namelijk nog als een stoornis gezien werd volgens de DSM. Ongeveer 5% van de mensheid is homosexueel. Tegenwoordig zouden we het niet meer in ons hoofd halen om te zeggen dat homosexualiteit een stoornis is. Homosexualiteit wordt nu gezien als zijnde een minderheid.

Dus is autisme een stoornis of is er sprake van autisme als een minderheid? Of is het een afwijking? Een beperking? Een handicap? Wat is het verschil eigenlijk?

  • Een stoornis is een hinderlijke onderbreking of belemmering. Hoewel het in de zorg ook wel eens omschreven wordt als zijnde een defect of het ontbreken van een orgaanfunctie of orgaan, dus kortweg als een afwijking op orgaanniveau.
  • Een afwijking wordt omschreven als iets dat niet normaal of gebruikelijk is. Een verschil dus met hoe het meestal is.
  • Een beperking is een begrenzing van mogelijkheden door iets anders. In de zorg houdt dit meestal in dat vaardigheden niet (meer) optimaal gebruikt kunnen worden door een onderliggende stoornis.
  • Een handicap wordt ook wel omschreven als een belemmering, afwijking of beperking. Of als iets wat niet helemaal goed is. Hoewel de Wereldgezondheidsorganisatie zegt dat een handicap een participatieprobleem is die het sociaal-maatschappelijk functioneren belemmert. Of iemand een handicap heeft is in dat opzicht dus vooral de eigen beleving van de persoon in kwestie.
  • Een minderheid is een groep die binnen een groter geheel in aantal minder dan de helft uitmaakt.

Laten we autisme en homosexualiteit eens bekijken vanuit deze omschrijvingen.

Heeft het te maken met een stoornis?
Autisme – ja, het lijkt inderdaad om een afwijking op orgaanniveau (hersenen) te gaan
Homosexualiteit – nee, het is geen afwijking op orgaanniveau

Is het een afwijking?
Autisme – ja, er is een verschil met hoe het meestal is
Homosexualiteit – ja, er is een verschil met hoe het meestal is

Kun je het omschrijven als een beperking?
Autisme – ja en nee, het kan een begrenzing van mogelijkheden zijn door iets anders (een onderliggende stoornis), maar het hoeft niet. Dat is geheel van de persoon, de omgeving, de situatie en per moment afhankelijk .
Homosexualiteit – nee, het is geen begrenzing van mogelijkheden door iets anders

Kan het gezien worden als een handicap?
Autisme – ja en nee, het kan een participatieprobleem zijn die het sociaal-maatschappelijk functioneren belemmert, maar het hoeft niet.
Homosexualiteit – ja en nee, het kan een participatieprobleem zijn die het sociaal-maatschappelijk functioneren belemmert, maar het hoeft niet.

Betreft het een minderheid?
Autisme – ja, het betreft een groep die binnen een groter geheel in aantal minder dan de helft uitmaakt.
Homosexualiteit – ja, het betreft een groep die binnen een groter geheel in aantal minder dan de helft uitmaakt.

Autisme lijkt dus dieper te gaan dan homosexualiteit. Het lijkt, volgens verschillende theorieën over een andere ontwikkeling van de hersenen bij autisten, wel degelijk een stoornis te zijn en vaak leidt dit ook tot een beperking en dat blijkt bij homosexualiteit niet het geval te zijn. Maar het verschilt ook per persoon en per situatie in hoeverre autisme een beperking is. En zoals gezegd bepaalt iemand zelf in hoeverre ze hun afwijking als handicap ervaren. Maar daarnaast blijft autisme iets dat je anders maakt dan de meeste mensen om je heen. Autistische mensen zijn in de minderheid.

Begin, Inhoudsopgave, Vorige, Volgende