Wanneer je (levens) verhalen verneemt van autisten, worden er meestal situaties beschreven waarbij er iets gebeurde dat het anders zijn benadrukt. Minder duidelijk komt naar voren welke gevoelens daarmee gepaard gaan. Toch is het mogelijk, tussen de regels door en in gesprekken met autisten, die gevoelens eruit te halen. In dit deel van het boek zijn de gevoelens beschreven, zoals ze beleefd kunnen worden door autisten. Verder worden verschillende settings belicht waar autisten zich kunnen begeven en tegen welke moeilijkheden ze dan aan zouden kunnen lopen.

Wat daarbij vooral naar voren komt is dat autisten veel negatieve ervaringen en gevoelens opdoen in hun leven. Vooral de jeugd, waar men zich het hardst ontwikkelt en waar men veel ervaringen opdoet en de basis gelegd wordt voor het latere leven, wordt over het algemeen als frustrerend ervaren. In de jeugd neemt de school (en opvang) een prominente plaats in waar ervan uit gegaan wordt dat kinderen allemaal dezelfde ontwikkeling hebben doorgemaakt en er weinig ruimte is om anders te zijn.
De ervaringen in de jeugd leggen, net als bij iedereen, het fundament voor later. Later, wanneer het leven meer zelf ingevuld kan worden, wordt het soms iets makkelijker, hoewel de fundering uit de jeugd bij blijft. Het kan negatieve ervaringen en gevoelens opleveren die het hele leven bij blijven, zoals onzekerheid, falen, angst, spanning, stress, frustratie, verwarring, teleurstelling, schaamte, schuld, onrust, depressie en een laag zelfbeeld. Gelukkig zijn de meeste autisten vaak echte doorzetters die een goed gevoel voor humor hebben, alsmede een positieve instelling, die intens kunnen genieten, logisch denken en objectief, creatief en consciëntieus zijn. Zij kunnen anderen vaak veel rust en duidelijkheid bieden en een luisterend oor.

Of je als autist veel van deze beschreven situaties en gevoelens bij jezelf herkent of wat minder, de meeste autisten kost het sowieso veel energie om te leven in deze maatschappij. Want de meeste negatieve ervaringen en gevoelens worden opgedaan in maatschappelijke settings waar bepaalde dingen van je verwacht worden door andere, neuro-typische, mensen zonder dat er oog is voor de moeilijkheden die autisme met zich mee kan brengen. Het is daarom belangrijk dat de autist weet wat zijn sterke en zwakke kanten zijn, zodat hij daarop kan anticiperen.
Het hangt van vele factoren af of de autistische persoon zijn draai vindt in de verschillende omgevingen en settings in het leven of niet. Veelal heeft het te maken met de balans tussen rust en contact, uitdaging en voorspelbaarheid.

Begin, Inhoudsopgave, Vorige, Volgende