In het vorige deel kwam naar voren dat veel autisten negatieve ervaringen hebben opgedaan in hun leven en wat voor impact dat kan hebben. Vooral tijdens de jeugd, wanneer mensen zich het snelst ontwikkelen, valt het anders zijn vaak op en worden de meeste negatieve ervaringen opgedaan die het hele leven een stempel kunnen blijven drukken. Veel van die negatieve ervaringen komen voort uit het anders zijn, uit de neurobiologische ontwikkelingsstoornis. Zoals al eerder gezegd (zie Hoofdstuk 2 Autismespectrumstoornissen volgens de DSM) is een neurobiologische ontwikkelingsstoornis pervasief, oftewel diep doordringend. Het heeft betrekking op alle aspecten van je leven, doordat het een stoornis is in de ontwikkeling. De manier waarop je je ontwikkelt heeft dus een directe invloed op je welzijn. Tijdens de jeugd ontwikkel je je het hardst, het gaat heel snel, waardoor de stoornis of het anders zijn dan ook vaak aan het licht komt.

Kinderen ontwikkelen zich op verschillende gebieden, zoals: de motorische (lichamelijke) ontwikkeling, de cognitieve ontwikkeling en de sociaal-emotionele ontwikkeling. De motorische (of lichamelijke) ontwikkeling staat voor het ontwikkelen en het bewegen van je lichaam wat deels een biologisch proces is. De cognitieve ontwikkeling staat voor het denken en het opmerkingsvermogen (het waarnemen). De sociaal-emotionele ontwikkeling staat voor het ontwikkelen van gevoelens, emoties en sociale vaardigheden (dus hoe je met anderen omgaat).
Alle ontwikkelingsgebieden (motorisch, cognitief en sociaal-emotioneel) hebben met elkaar te maken. Kinderen ontwikkelen zich namelijk niet eerst op het ene gebied en daarna pas op het andere gebied. De gebieden ontwikkelen zich tegelijkertijd, hoewel niet altijd even snel. Soms maakt het ene gebied een sprongetje in de ontwikkeling, dan weer het andere, maar over het algemeen zie je dat de verschillende gebieden elk hun eigen mijlpalen hebben die meestal binnen dezelfde leeftijdsgrenzen plaats vinden bij de meeste kinderen. Zoals bijvoorbeeld het feit dat de meeste kinderen tussen de 13 – 15 maanden oud de eerste stapjes zetten. Natuurlijk zijn er ook uitzonderingen op die regel, maar het gros van de kinderen zet de eerste stapjes rond 13 – 15 maanden oud.

De Zwitserse psycholoog Jean Piaget (1896 – 1980) heeft de verschillende ontwikkelingsstadia van kinderen in kaart gebracht. Een belangrijk uitgangspunt daarbij is dat kinderen bouwen op eerder verworven kennis. Nieuwe kennis kan dus alleen voortgebouwd worden op het fundament van eerder verworven kennis. Het fundament moet goed stabiel zijn, anders kan verder bouwen problemen opleveren (net als bij een huis).
Lev Vygotsky (1896 – 1934) vond dat de omgevingsfactoren ook een grote rol spelen bij de ontwikkelingen. Want hoe het kind in zijn ontwikkeling door de omgeving wordt uitgedaagd en hoe er wordt ingegaan op de ontwikkelingen en veranderingen die er plaats vinden, is sterk van invloed op hoe de ontwikkeling verloopt. Bijvoorbeeld: worden de juiste dingen op de juiste tijden aangeboden? Het belang hiervan is al eerder naar voren gebracht in Hoofdstuk 10 Opvallendheden bij autisme nader belicht.
Over het algemeen wordt in de wetenschap aangenomen dat de genen (de erfelijke factoren), de ontwikkeling en de omgeving allemaal een rol spelen in het bepalen wie je uiteindelijk wordt. In dit deel van het boek staan we stil bij de verschillende ontwikkelingsgebieden en de moeilijkheden die daarbij kunnen ontstaan, vooral bekeken vanuit een ontwikkelingsstoornis en niet zozeer vanuit andere factoren, zoals bijvoorbeeld een lichamelijke beperking.

Omdat de ontwikkelingsgebieden die we hier gaan bespreken zich allemaal tegelijkertijd ontwikkelen, zijn ze ook van invloed op elkaar. Wanneer je moeite hebt met het ene ontwikkelingsgebied, kun je moeilijkheden krijgen in de andere ontwikkelingsgebieden.
Wanneer er een scheefgroei is in ontwikkeling, waarbij het ene gebied zich sneller of langzamer ontwikkelt t.o.v. het andere, kun je dat op alle gebieden merken. Vandaar dat de neurobiologische ontwikkelingsstoornis pervasief (diepdoordringend) wordt genoemd.

Begin, Inhoudsopgave, Vorige, Volgende